Als er in jouw regio een uitbraak van vogelgriep is, wordt er vrijwel direct een vogelgriepzone ingesteld rondom het besmette bedrijf. Binnen die zone gelden strenge regels: je mag geen pluimvee verplaatsen, geen eieren afvoeren, geen bezoekers ontvangen en je moet je bedrijf strikt afsluiten. Hoe lang die beperkingen duren en wat je precies moet doen, verschilt per situatie. In dit artikel leggen we het stap voor stap uit.
Wat is een vogelgriepzone en hoe ontstaat die?
Een vogelgriepzone is een geografisch afgebakend gebied rondom een bedrijf waar een besmetting met het vogelgriepvirus is vastgesteld. De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) stelt zo’n zone in zodra een uitbraak officieel is bevestigd. Binnen die zone gelden verplichte maatregelen voor alle pluimveebedrijven, ook als jouw dieren zelf nog gezond zijn.
Er zijn doorgaans twee zones: een beschermingszone van 3 kilometer rondom het besmette bedrijf en een toezichtszone van 10 kilometer daaromheen. In de beschermingszone zijn de regels het strengst. In de toezichtszone zijn de beperkingen iets minder zwaar, maar nog altijd serieus te nemen. De zones worden ingesteld op basis van Europese regelgeving en gelden voor alle pluimveehouders in het gebied, ongeacht het type bedrijf.
Welke activiteiten zijn verboden in een vogelgriepzone?
In een vogelgriepzone zijn verplaatsingen van pluimvee, eieren en pluimveeproducten verboden zonder expliciete toestemming van de NVWA. Dat geldt zowel voor de beschermingszone als voor de toezichtszone, al zijn de specifieke verboden per zone iets anders.
In de beschermingszone gelden onder andere de volgende verboden:
- Pluimvee mag de stal niet verlaten en er mag geen pluimvee worden aangevoerd.
- Eieren mogen niet worden afgevoerd, tenzij rechtstreeks naar een erkende eierverwerkende inrichting.
- Mest mag niet worden afgevoerd.
- Bezoekers mogen het bedrijf niet betreden zonder toestemming.
- Voertuigen die in contact zijn geweest met pluimvee mogen het bedrijf niet verlaten zonder reiniging en desinfectie.
In de toezichtszone gelden vergelijkbare beperkingen, maar is er iets meer ruimte voor uitzonderingen met ontheffing. Toch is ook hier de basisregel: verplaats niets zonder overleg met de NVWA. Als je twijfelt of een bepaalde activiteit is toegestaan, neem dan direct contact op met de NVWA of je pluimveedierenarts. Als onafhankelijke pluimveepraktijk zijn wij 24/7 bereikbaar en helpen we je snel de juiste stappen te zetten.
Wat moet je melden als je in een vogelgriepzone zit?
Als je bedrijf binnen een vogelgriepzone valt, ben je verplicht dit te melden bij de NVWA als je dat nog niet hebt gedaan. Bovendien ben je verplicht om verdachte klinische verschijnselen bij je dieren direct te melden, ook als je buiten een zone zit.
Verdachte verschijnselen bij pluimvee zijn onder andere:
- Plotselinge sterfte of een sterk verhoogde uitval
- Ernstige ademhalingsproblemen
- Neurologische verschijnselen zoals draaien of vallen
- Sterk verminderde voer- en wateropname
- Zwelling van kam en lellen en blauwverkleuring van kammen, lellen en poten
Meld je vermoedens altijd bij de NVWA via het meldpunt dierziekten. Wacht daar niet mee, ook niet als je denkt dat het iets anders is. Vroege signalering is belangrijk, niet alleen voor jouw bedrijf, maar voor de hele sector. Wij zien bij onze routinematige bedrijfsbegeleiding regelmatig vroege signalen die anders over het hoofd worden gezien. Hoe eerder je handelt, hoe beter je positie is.
Hoe lang duurt een vogelgriepzone normaal gesproken?
Een beschermingszone duurt minimaal 21 dagen na de laatste ruiming of na reiniging en desinfectie van het besmette bedrijf. Een toezichtszone blijft minimaal 30 dagen van kracht. In de praktijk kunnen zones langer duren als er nieuwe uitbraken worden vastgesteld in het gebied.
De NVWA evalueert de situatie regelmatig en kan zones aanpassen of opheffen op basis van de epidemiologische situatie. Zolang een zone actief is, gelden alle beperkingen onverkort. Het is verstandig om de website van het Gezondheidscentrum voor Pluimvee en de officiële NVWA-communicatie goed in de gaten te houden, zodat je direct op de hoogte bent van wijzigingen. Houd er ook rekening mee dat de opheffing van een zone niet automatisch betekent dat alles weer normaal is: er kunnen nog nazorgverplichtingen gelden.
Wat kun je doen om je stal te beschermen vóór een uitbraak?
De beste bescherming tegen de gevolgen van een vogelgriepzone begint vóórdat er een uitbraak is. Een goede biosecurity op je bedrijf verlaagt het risico op insleep en zorgt ervoor dat je bij een uitbraak in de regio aantoonbaar hebt gedaan wat je kon.
Concrete maatregelen die je nu al kunt nemen:
- Beperk bezoek: houd een bezoekersregistratie bij en werk met een bewust toegangsprotocol voor iedereen die het bedrijf betreedt.
- Scheiden van zones: zorg voor een duidelijke scheiding tussen schoon en vuil, ook voor voertuigen en materialen.
- Wilde vogels weren: controleer regelmatig of er openingen zijn in de stal waardoor wilde vogels naar binnen kunnen.
- Reinigen en desinfecteren: werk met een vast protocol voor reiniging en desinfectie van materialen en voertuigen die de stal in en uit gaan.
- Monitoring: volg de gezondheid van je dieren actief en reageer snel op afwijkingen in uitval, voer- of wateropname.
Op veel bedrijven in Noord-Nederland en Duitsland komen we regelmatig langs voor routinematige begeleiding. Daardoor herkennen we ongewenste ontwikkelingen snel en kunnen we tijdig ingrijpen. Meer weten over hoe wij bedrijven begeleiden op het gebied van biosecurity en ziektepreventie? Bekijk dan wat wij doen voor pluimveebedrijven.
Hoe Gezondheidscentrum voor Pluimvee helpt bij vogelgrieppreventie en zonebeheer
Als er in jouw regio een vogelgriepzone wordt ingesteld, wil je snel weten waar je aan toe bent. Wij helpen je daarbij, concreet en zonder omwegen. Dit is wat we voor je kunnen doen:
- Directe bereikbaarheid: we zijn 24/7 beschikbaar voor vragen over maatregelen, meldplicht en wat je wel en niet mag doen in een zone.
- Vroege signalering: via onze routinematige begeleiding volgen we de gezondheid van je dieren actief, zodat verdachte verschijnselen snel worden herkend.
- Biosecurityadvies op maat: we beoordelen je huidige protocollen en geven concrete aanbevelingen om insleep te voorkomen.
- Vaste dierenarts: elke klant heeft een vaste dierenarts die jouw bedrijf kent, zodat je niet elke keer opnieuw hoeft uit te leggen hoe jouw situatie in elkaar zit.
- Samenwerking in de keten: we werken samen met slachterijen, broederijen en voerleveranciers, zodat we de hele keten begrijpen en je goed kunnen adviseren.
Wil je weten hoe wij jouw bedrijf kunnen begeleiden bij vogelgrieppreventie? Neem contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek. Of lees eerst meer over wie wij zijn en hoe we werken.