Is er momenteel vogelgriep?

Vogelgriep is een serieuze bedreiging voor elk pluimveebedrijf, en het is begrijpelijk dat je wilt weten of er op dit moment uitbraken zijn in Nederland. De situatie verandert regelmatig, zeker in het najaar en de winter. In dit artikel lees je hoe je de actuele stand van zaken bijhoudt, hoe je vogelgriep herkent bij vleeskuikens, en wat je kunt doen om je stal zo goed mogelijk te beschermen.

Is er momenteel vogelgriep in Nederland?

Of er op dit moment vogelgriep in Nederland is, kun je het beste controleren via de website van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) of de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO). Zij publiceren actuele informatie over uitbraken, besmette gebieden en geldende maatregelen. De situatie kan per week veranderen, dus check deze bronnen regelmatig.

In 2026 blijft vogelgriep een terugkerend probleem in Nederland en de rest van Europa. Het virus circuleert vooral onder wilde watervogels, die het kunnen meenemen naar pluimveebedrijven. Zodra een bedrijf positief test, stelt de NVWA een beschermingsgebied van 3 km en een toezichtsgebied van 10 km rondom dat bedrijf in. Preventieve ruimingen worden niet meer uitgevoerd. De WBVR analyseert de monsters en maakt de resultaten bekend, terwijl de Gezondheidsdienst voor Dieren (GD) dierenartsen en veehouders ondersteunt met diagnostiek en advies.

Hoe herken je vogelgriep bij vleeskuikens?

Vogelgriep bij vleeskuikens herken je aan een combinatie van plotselinge sterfte, ernstige ademhalingsproblemen, en zichtbare veranderingen aan de kop. De ziekte kan zich razendsnel door een koppel verspreiden, dus vroeg herkennen is belangrijk.

Let op de volgende symptomen:

Plotselinge, hoge uitval zonder duidelijke andere oorzaak
Zwelling van de kam en lellen
Blauwverkleuring van kammen, lellen en poten
Ernstige ademhalingsproblemen zoals rochelen en hoesten
Sterk verminderde voer- en wateropname
Neurologische verschijnselen zoals draaien of vallen
Plotselinge daling in productie (bij legpluimvee)

Het lastige is dat sommige andere ziektes vergelijkbare symptomen kunnen geven. Twijfel je? Wacht dan niet af. Bij vogelgriep telt elke dag. Als je als pluimveehouder actief bent in Noord-Nederland of Duitsland, is vroege signalering een vast onderdeel van de begeleiding die we bieden.

Wat moet je doen bij een vermoeden van vogelgriep?

Bij een vermoeden van vogelgriep ben je wettelijk verplicht dit direct te melden bij de NVWA. Bel de NVWA via het meldpunt en neem tegelijkertijd contact op met je dierenarts. Handel snel en beperk alle bewegingen van en naar je bedrijf direct.

Volg deze stappen:

Bel de NVWA (0900-03 88) en meld het vermoeden
Neem contact op met je dierenarts voor directe ondersteuning en bemonstering
Stop alle bezoeken aan en van het bedrijf totdat er meer duidelijkheid is
Beperk de beweging van mensen, materiaal en dieren binnen het bedrijf
Houd een lijst bij van wie er op het bedrijf is geweest de afgelopen dagen

De NVWA stuurt een inspecteur en neemt officieel monsters. De WBVR analyseert die monsters en geeft uitsluitsel over het type virus. Tot die uitslag er is, gelden er strikte voorzorgsmaatregelen.

Hoe bescherm je een pluimveestal tegen vogelgriep?

Je beschermt een pluimveestal tegen vogelgriep vooral door strikte biosecurity toe te passen. Dat betekent: wilde pluimvee buiten houden, contactmomenten met besmettingsbronnen minimaliseren, en hygiëneprotocollen consequent naleven. Geen enkel systeem biedt honderd procent garantie, maar goede biosecurity verlaagt het risico aanzienlijk.

Praktische maatregelen die je kunt nemen:

Stel een hygiënesluis in bij de ingang van de stal
Gebruik bedrijfskleding en -schoeisel dat de stal niet verlaat
Beperk het aantal bezoekers en registreer wie er binnenkomt
Voorkom contact met wilde watervogels via netten, afschermingen of overdekte uitlopen
Reinig en desinfecteer voertuigen en materiaal dat van buiten komt
Controleer dagelijks of er dode wilde pluimvee rondom je bedrijf liggen

Wij komen op veel bedrijven in Noord-Nederland en Duitsland en zien daardoor snel welke biosecurity-maatregelen in de praktijk werken en welke niet. Meer weten over wat wij concreet doen? Lees dan over onze aanpak bij bedrijfsbegeleiding en ziektepreventie.

Vleeskuikens worden overigens niet gevaccineerd tegen vogelgriep. Vaccinatie in de pluimveesector is voorbehouden aan leghennen en ander pluimvee met een langere levensduur. Voor vleeskuikens is biosecurity dus de belangrijkste verdedigingslinie.

Wat is het verschil tussen hoog- en laagpathogene vogelgriep?

Het belangrijkste verschil tussen hoogpathogene vogelgriep (HPAI) en laagpathogene vogelgriep (LPAI) zit in de ernst van de ziekte. HPAI veroorzaakt zware ziekteverschijnselen en hoge sterfte in korte tijd. LPAI verloopt milder, maar kan onder bepaalde omstandigheden muteren naar de hoogpathogene variant.

Hier is het verschil op een rij:

HPAI (hoogpathogeen): Hoge sterfte, ernstige symptomen, meldingsplicht, zware bestrijdingsmaatregelen van de overheid
LPAI (laagpathogeen): Mildere ziekteverschijnselen, lagere sterfte, maar ook meldingsplichtig en gevaarlijk door mutatierisico

De meeste grote uitbraken in Nederland worden veroorzaakt door HPAI, met name de H5-varianten. Deze zijn ook het meest in het nieuws. LPAI-uitbraken zijn minder spectaculair, maar mogen nooit worden onderschat, juist omdat ze kunnen veranderen in iets veel ernstiger.

Wanneer is het risico op vogelgriep het grootst?

Het risico op vogelgriep is het grootst in het najaar en de winter, ruwweg van oktober tot en met maart. In die periode trekken grote aantallen wilde watervogels door Nederland en verblijven ze op Nederlandse wateren. Zij zijn de belangrijkste verspreiders van het virus.

Factoren die het risico verhogen:

Bedrijven in de buurt van meren, rivieren of andere waterrijke gebieden
Periodes met veel trekvogelbewegingen door Europa
Uitbraken in buurlanden die richting Nederland bewegen
Bedrijven met buitenuitloop of open stallen waar wilde pluimvee bij kunnen

In de zomermaanden is het risico lager, maar niet nul. Het virus kan het hele jaar door circuleren, zeker nu steeds meer wetenschappers signaleren dat vogelgriep zich ook buiten het traditionele seizoen handhaaft. Blijf dus ook buiten het najaar alert op ongewone sterfte of ziekteverschijnselen in je koppel.

Hoe het Gezondheidscentrum voor Pluimvee helpt bij vogelgrieppreventie

Wij zijn een onafhankelijke pluimveepraktijk gespecialiseerd in de begeleiding van vleeskuikenbedrijven in Noord-Nederland en Duitsland. Vroege signalering van ziektes zoals vogelgriep is een vast onderdeel van hoe wij bedrijven begeleiden. Dat doen we zo:

Periodieke monitoring van je koppel, zodat ongewone ontwikkelingen snel opvallen
Directe bereikbaarheid van je vaste dierenarts, 24/7, zonder wachttijd via een centrale planning
Praktische biosecurity-adviezen gebaseerd op wat we zien op bedrijven in de regio
Laboratoriumonderzoek voor snelle diagnostiek bij verdachte situaties
Begeleiding bij het naleven van regelgeving rondom meldplicht en bestrijdingsmaatregelen

Wil je weten hoe wij jouw bedrijf kunnen begeleiden bij vogelgrieppreventie? Neem contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek, of lees meer over wie wij zijn en hoe wij werken.