December 2015: Het formularium als richtlijn voor het gebruik van 1e, 2e en 3e keus antibiotica nlende

Het is in het belang van de sector dat de pluimveehouderij pluimveevlees produceert dat als kwaliteitsproduct via de retail verkocht kan worden. Het GvP spreekt daarom regelmatig met slachterijen om hieraan een positieve bijdrage te leveren. Belangrijke agendapunten hierbij zijn het het verlagen van de afkeur en het gebruik van antibiotica.

Antibiotica voor pluimvee

Antibiotica voor pluimvee

Visie op antibiotica
Het gebruik van antibiotica wordt door afnemers steeds kritischer bekeken. Dit geldt ook voor de export van pluimveevlees dat naar bepaalde landen wordt geëxporteerd. Elk land heeft zo een eigen kijk op bepaalde antibiotica. In Nederland wordt de visie van de Gezondheidsraad gevolgd. Dit is een instelling die adviezen geeft aan o.a. de overheid voor de humane gezondheidszorg. Ook de veterinaire gezondheidszorg ondervindt hiervan consequenties. Een voorbeeld hiervan is de indeling van antibiotica in eerste-, tweede- en derde-keus antibiotica.

Residuen
Elk antibioticum kent een wachttijd voor het slachten. Dit is de periode waarin geen antibioticum aan het dier wordt toegediend, waarin het antibioticum in het dier via de lever wordt afgebroken en/of via de nieren wordt uitgescheiden. Op deze manier daalt het gehalte aan antibioticum in het dier tot beneden het niveau, waarvan de overheid heeft vastgesteld dat het hierbij veilig is voor humane consumptie. Dit niveau wordt ook wel de MRL (minimum residu limiet) genoemd. Residuen hoeven daardoor geen bedreiging te vormen voor het imago van pluimveevlees.

Resistente bacteriën
De meeste aandacht wordt echter besteed aan het ontstaan van resistente bacteriën ten gevolge van de toepassing van antibiotica. Deze resistente bacteriën zouden bij consumptie van onvoldoende verhit vlees tot infecties kunnen leiden. Uit onderzoek blijkt echter dan de veterinaire bijdrage hieraan gering is. Een groot deel ontstaat in omgevingen waar continu antibioticum wordt toegediend aan mensen (zoals in ziekenhuizen) of in omgevingen waar te lage doseringen antibioticum worden toegediend (mensen die hun antibioticumkuur niet afmaken).

Gebruik van antibiotica bij pluimvee
De verschillende antibiotica veroorzaken in meer of mindere mate resistente bacteriën. De antibiotica die dit is geringe mate veroorzaken worden als eerste-keus antibiotica geadviseerd en de antibiotica die dit in hoge mate veroorzaken worden als derde-keus antibiotica geadviseerd.

  • Eerste-keus antibiotica: tmps, doxycycline, fenoxymethylpenicilline
  • Tweede-keus antibiotica: amoxicilline, ampicilline, flumequine, tylosine
  • Derde-keus antibiotica: enrofloxacine

Formularium voor antibioticumgebruik
Het is hierbij van belang om telkens een goede afweging te maken in effectiviteit (diergezondheid en dierwelzijn) en de ontwikkeling van resistentie (milieu). Om deze afweging op een verantwoorde manier te kunnen maken heeft de Koninklijke Nederlandse Maatschappij voor Diergeneeskunde de Werkgroep Veterinair Antibioticum Beleid opgericht. Per 1 juli 2015 is Gerwin Bouwhuis benoemd tot voorzitter van de Formularium-commissie Pluimvee. Deze commissie stelt het formularium voor pluimvee op. In dit formularium worden adviezen gegeven, waarmee pluimveedierenartsen op een verantwoorde manier de juiste antibiotica kunnen voorschrijven.