januari 2016: Koude nachten: pas op voor ORT infecties nlende

In de afgelopen weken hebben we te maken gekregen met extreem winterweer. Niet alleen het verkeer heeft hier veel last van ondervonden. Ook de gezondheid van pluimvee kan hier onder te lijden hebben. Vooral luchtweginfecties zijn hiervan een goed voorbeeld. Bij verstoringen van het klimaat zien deze luchtweginfecties de kans om aan te slaan en om ontstekingen te veroorzaken. ORT infecties zijn hiervan een logisch gevolg.

Luchtzakontsteking met ORT

Luchtzakontsteking met ORT

Relatief kleine longcapaciteit
De luchtwegen van het vleeskuiken zijn relatief gevoelig voor overbelasting. Dit komt omdat de laatste jaren vooral geselecteerd is op vleesaanzet, waardoor het zuurstofverbruik is toegenomen, terwijl de longcapaciteit relatief is achtergebleven in ontwikkeling. Dit zelfde geldt overigens ook voor de hartspier, waardoor buikwaterzucht kan ontstaan.

Koudestress
ORT is een bacterie die zich graag ontwikkelt in een omgeving met een goede voedingsbodem, bij de juiste temperatuur en bij een wat hoger CO2 gehalte. Deze omstandigheid doet zich voor bij koudestress. Koudestress moet daarom worden voorkomen. Het is opvallend dat ORT infecties vaak optreden 7 tot 10 dagen na een periode met koude nachten of harde wind. Dit komt omdat ORT een bacterie is die langzaam groeit. Ditzelfde zien we ook in ons laboratorium als we de bacterie kweken.

Risicofactoren
Bacteriën hebben een voedingsbodem nodig om van te kunnen leven. De ORT bacterie groeit goed in die gevallen waarin er meer slijm in de luchtwegen is of als het slijmvlies en de trilhaartjes van de luchtwegen stuk zijn. Dit kan ontstaan door luchtweginfecties, waarbij het slijm zich in de luchtwegen gaat ophopen.
Bij slijmophoping is de zuurstof uitwisseling verstoord, wat ten koste gaat van de groei. Ook het CO2 gehalte zal gaan stijgen, waardoor de ORT bacterie sneller gaat groeien.
De koudestress veroorzaakt een trager immuunsysteem. De afweercellen van het vleeskuiken zijn daardoor trager in het opruimen van ORT bacteriën, waardoor de infectie zich kan uitbreiden.

Voldoende onderdruk

Voldoende onderdruk

Mycoplasma
In het recente verleden waren veel koppels vleeskuikens positief op Mycoplasma synoviae. Dit is een bacterie met verschillende stammen. Sommige stammen groeien goed in gewrichten, maar het is ook bekend dat sommige stammen in de luchtwegen goed groeien. Deze M. synoviae bacteriën zien we vaak in combinatie met ORT. Een aantal jaren geleden hebben we eendagskuikens hier op onderzocht en het bleek dat koppels met M. synoviae meer kans hadden op ORT en meer afkeur hadden op de slachterij. Gelukkig hebben broederijen actie ondernomen door moederdieren M. synoviae vrij te maken, of door tegen M. synoviae te gaan enten.

Advies
Het belangrijkste advies is om luchtweginfecties te voorkomen door middel van een vaccinatieprogramma dat niet teveel entreactie opwekt, maar dat wel voldoende bescherming opwekt. Hierbij zijn vooral de NCD-, de IB-en de TRT-vaccinatie belangrijk. Voer daarom regelmatig bloedonderzoek uit om te weten welke virusinfecties op uw bedrijf een rol spelen.
Verder is het belangrijk om kouval te voorkomen. Dit kan gedaan worden door de staltemperatuur 's nachts 1 graad hoger in te stellen en door voldoende onderdruk te hebben. Hierbij is het vaak nuttig om meerdere kleppen dicht te zetten (of 'uit te haken'). Bovendien moet de bandbreedte (P-band) 's winters op ca. 6 graden staan, om de ventilatie rustig te laten functioneren.